Apeldoorn, The Netherlands
Menu
menu
Fragment 'DISINI'. (c)Fâris van de Lisdonk

Fragment ‘DISINI’. (c)Fâris van de Lisdonk

 


TILBURG – In 2009 vertelt Fâris van de Lisdonk (26) met zijn animatie een persoonlijk verhaal, hierin vertolkt zijn Molukse opa de hoofdrol. Hieronder volgt een interview met Fâris, waarin ik hem sprak voor het project ‘Humans of Maluku’. Aangezien de Molukse geschiedenis voor velen een onbekende bladzijde is, zou deze animatie opgenomen moeten worden in het Nederlandse onderwijs.  De historische waarde van dit fantastische – tevens ontroerende – filmpje dient niet vergeten te worden. 

 

Gevoel van trots

“Opgegroeid in een gemengd huwelijk met een Molukse moeder (familie Tehupelasury-Ohorella) en een Nederlandse vader heb ik een redelijk Molukse opvoeding genoten. Ik heb altijd op enige afstand buiten de Molukse wijk gewoond, op die manier kende ik vrij weinig andere Molukkers en was nog niet veel met mijn Molukse achtergrond bezig. Toch was het gevoel er dat ik me meer Moluks voelde dan Nederlands. Het gevoel van trots, als men vroeg wat je afkomst was en dat steeds sterker werd in mijn periode op de hogeschool. Daar leerde ik andere Molukse jongeren kennen, wat meteen een band schiep.

Tijdens die opleiding – ik studeerde Communicatie en Multimedia Design in Breda – moesten we een ‘rode draad’ kiezen waar onze persoonlijke projecten op moesten aansluiten. Ik koos mijn Molukse roots als uitgangspunt. In mijn 3e jaar, waarin ik me specialiseerde in de afstudeerrichting Multimediaal Vormgever, koos ik voor een minor Visualizing Information. Dit wil zeggen: informatie op een visuele manier weergeven. Als eindproject hadden we een vrije keuze in wat we gingen maken, mits dit te maken had met je rode draad. Na enig overleg met mijn begeleiders kwam er een verrassend, doch interessant concept naar boven: een interview met mijn opa, waarin hij vertelt hoe hij, mijn oma en mijn oudste oom naar Nederland waren gekomen en belangrijker, waarom?! Hoe zou ik dit gaan verbeelden? Ik kon dit doen door middel van een poster, maar vond dat dit eigenlijk als animatiefilmpje verteld moest worden. Het werd een klus die ik al snel qua werkdruk had onderschat.

 

Aandachtig luisteren

Als eerst zou ik het verhaal moeten weten van mijn grootouders, aangezien ik de taal – tot soms grote frustratie nu nog steeds – niet vloeiend beheers, riep ik de hulp in van mijn moeder om als tolk te fungeren. Zo zaten wij met z’n drieën: opa, ik en mijn moeder, in het ouderlijk huis, met een notitieboek, voicememo en aandachtige oren te luisteren. Zelfs sommige details waren mijn moeder onbekend. Opa vertelde over verschillende details, maar wist soms niet de precieze data bij die gebeurtenissen. Gelukkig had mijn tante een boekje van opa, waarin hij vroeger alle belangrijke gebeurtenissen van toen, mét datum had opgeschreven. Dit hielp mij enorm om het chronologisch te kunnen sorteren.

Nadat ik in ruwe lijnen het verhaal had aangehoord kon ik beginnen met het opmaken van een storyboard. De ruwe schetsen van de scènes die ik wilde laten zien in het filmpje. Hieruit bleek dat sommige details niet van toepassing zouden worden, aangezien deze te diep op de stof zouden ingaan. Het filmpje moest in mijn ogen uiterst toegankelijk worden voor iedereen die het maar wilde zien. Het moest geen politiek getouwtrek worden waarin elke partij belicht werd, nee. Dit verhaal moest verteld worden op een manier waarin iedereen zich zou kunnen inleven.

 

Een ‘9’!

De daaropvolgende dagen sliep ik bijna niet en was non-stop bezig met mijn schetsen te digitaliseren, animeren. timen, muziek zoeken, geluidseffecten toepassen, nogmaals timing checken en hier en daar nog wat kleine aanpassingen maken. Eindelijk, vijf uur voor mijn presentatie op school, was ik klaar.

Als één van de eersten moest ik presenteren, voor de klas, vermoeid, maar trots dat ik het had gehaald. Ik drukte op play en de tonen van DISINI galmden door de klas. vijf minuten later keek ik de klas rond, het filmpje was afgelopen en het was muis en muisstil. Niemand in de klas zei wat en ik wist mij even geen houding aan te nemen. Tot een goede vriend van mij begon te klappen en heel de klas volgde, inclusief mijn twee beoordelaars. Het project werd beoordeeld met een ‘9’. Ik ben nog nooit zo trots geweest dat ik op zo’n manier mijn Molukse roots heb kunnen laten zien. En dit was nog maar het begin van het vertonen van DISINI.

Sinds 2010 heb ik DISINI al vertoond in het voormalig Museum Maluku, Museum Bronbeek (waar het ook tijdelijk in de tentoonstelling zat), BUAT Jongerendag in Pakhuis de Zwijger in Amsterdam, Filmhuis in Zevenaar, Den Bosch, Ommen en Nijmegen. Overal waar ik dit filmpje heb gepresenteerd, heb ik geweldige reacties gehad. Het varieerde van Nederlanders die het niet droog konden houden, tot een tete uit Papua die mij een knuffel gaf. Het raakt mij diep! Dit is maar het verhaal van één gezin, maar het deelt de pijn van velen. Mijn oma was in de tijd van het filmpje al overleden, maar mijn opa heeft het zelf nog wel meegemaakt. Een jaar na het maken van dit filmpje is mijn opa ook heengegaan en ik heb spijt dat ik niet nog meer met mijn opa en oma heb kunnen zitten voor verhalen van vroeger.

Laten we onze eerste generatie nooit vergeten. Koester hen, degenen die nog leven. Opdat we het hoe en waarom nooit mogen vergeten, en dat we vooral, echt trots moeten zijn op onze papa’s en mama’s, tete’s en nene’s die dit hebben meegemaakt.”

Wil je meer weten? Check dan zijn website:
www.refreshh.nl

 

 

  1. Zie ook mijn artikel “Hoe de Molukkers in 1951 door de Nederlandse regering zijn bedrogen”.
    https://gerard1945.wordpress.com/2015/09/30/hoe-de-molukkers-in-1951-door-de-nederlandse-regering-zijn-bedrogen/

  2. Inderdaad Fâris, je hebt op een hele simpele en aanschouwelijke manier heel duidelijk gemaakt hoe de Molukse vork aan de Nederlandse steel zit.
    Complimenten!

  3. Ben diep geraakt. Fantastisch alles. Maar dat een deel van de Molukse volk in Nederland vanaf 1951 tot 1960 door de Nederlandse Overheid in opvangkampen zijn ondergebracht . Heeft o.a geleid naar een bijna uitzichtloze toekomst. Waaronder de kansen om zich te ontwikkelen voor de eerste 10 jaren zijn ontnomen. En dat zit me ergens nog dwars. Terima kasih @ntony Bung@

  4. Waarom raakt mij dit iedere x weerals echte blanda zijnde

  5. Erg mooi …duidelijk en ontroerend !! En ja ook schofterig en erg mens onterend

  6. De 3e optie was er niet !!!!! Deze kwam pas nadat de commissie Aponno een kort geding tegen de Nederlandse Staat had aangespannen. De Nederlanders wilden eigenlijk niet dat we naar Nederland kwamen anders hadden ze dat gewoon gedaan.
    Als je geschiedenis verteld, moet je het goed doen.

  7. Ik zie nu pas dat dit op je website staat bung Geronimo! Terima kasih!

    @ iedereen, dank voor de mooie woorden, waardeer het enorm!

Leave a reply